Obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) nüfusun yaklaşık %1-3’ünü etkileyen bir zihinsel bozukluktur. OKB’li kişiler, yoğun kaygı ve sıkıntıya neden olan tekrarlayan, istenmeyen düşünceler veya imgeler (saplantılar) yaşarlar.
Bu kaygıyı gidermek için, hastalar genellikle ellerini sürekli yıkamak veya nesneleri düzenlemek gibi tekrarlayan davranışlara veya zihinsel eylemlere (zorlantılar) başvururlar. Bu semptomlar yalnızca günlük yaşamı etkilemekle kalmaz, aynı zamanda kişinin sosyal, profesyonel ve aile düzeylerinde işlevselliğini önemli ölçüde sınırlayabilir.
Obsesif Kompulsif Bozukluğu basit alışkanlıklardan ayıran şeyin ne olduğunu daha iyi anlamak için, OKB ile düzen veya temizlik için basit bir istek arasındaki farka bakalım, çünkü bunlar genellikle yanlış anlaşılır ve karıştırılır. Düzen bir tercih meselesi olsa da, OKB günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyen ve profesyonel tedavi gerektiren bir bozukluktur.
Basit Düzen veya Temizlik İsteği: Düzenli olma veya evini temiz tutma isteği, birçok kişinin sergilediği normal bir davranıştır. Düzenli ofisleri, temiz evleri tercih edebilirler veya kontrol altında olan bir ortamda daha sakin hissedebilirler. Bu alışkanlıklar güçlü olabilir, ancak sıkı bir şekilde takip edilmediği sürece önemli bir kaygı veya rahatsızlığa neden olmazlar. Örneğin, biri odasını düzenli tutamıyorsa, günlük hayatını ciddi şekilde etkilemese de rahatsız hissedebilir.
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB): Öte yandan OKB, basit düzen veya temizliğin ötesine geçer. Obsesyonlar yoğun kaygıya neden olur ve insanları kaygıyı gidermek için belirli davranışlar veya ritüeller (zorlantılar) yapmaya zorlar. Bu davranışlar sadece tercihler değil, aynı zamanda hastalar için zorunluluklardır ve bunları gerçekleştiremezlerse yoğun sıkıntı veya panik yaşayabilirler.
Tedavi Arama
Psikoterapi ve ilaç gibi etkili tedavilerin varlığına rağmen, hastaların yaklaşık %40-60’ı tam bir rahatlama bulamamakta veya semptomlarında nüksetme yaşamaktadır. OKB için geleneksel tedaviler çoğunlukla psikoterapi ve ilaç tedavisini içerir. Bu yöntemler hastaların bir yüzdesi için etkili olsa da, özellikle geleneksel yaklaşımlara yanıt vermeyenler için alternatif tedavilere ihtiyaç duyulması kritiktir.
Tekrarlayan transkraniyal manyetik stimülasyon (rTMS), beynin belirli bölgelerini uyarmak için manyetik alanlar kullanan modern ve invaziv olmayan bir yöntemdir. rTMS, depresyon gibi bozuklukları tedavi etmek için 30 yıldan uzun süredir kullanılmasına rağmen, OKB için de cesaret verici sonuçlar göstermeye başlıyor. rTMS, FDA tarafından Obsesif Kompulsif Bozukluk için ek bir tedavi olarak bile onaylanmıştır.
rTMS terapisi, OKB ile ilişkili beynin belirli bölgelerini hedef alır. Bozukluğu tedavi etmek için çeşitli rTMS protokolleri geliştirilmiştir ve sonuçlar bu yöntemin önemli bir rahatlama sağlayabileceğini göstermektedir.
rTMS’nin Faydaları
rTMS, OKB için umut verici bir tedavi seçeneği haline getiren çeşitli avantajlar sunar:
- Güvenlik ve Düşük Yan Etkiler: rTMS, ilaçlara kıyasla minimal yan etkilerle güvenlidir (Fitzsimmons ve ark., 2022; Rostami ve ark., 2020; Steuber ve McGuire, 2023).
- İnvaziv Olmayan Yöntem: Anestezi veya cerrahi gerektirmez, bu da onu ağrısız ve daha erişilebilir hale getirir.
- Kombinasyon Terapisi: Birincil tedavi olarak veya diğer terapötik tedavilerle birlikte kullanılabilir yaklaşımlar.
Son araştırmalara göre, rTMS tedavisi OKB hastalarına önemli faydalar sağlayabilir. Ayrıca tedavinin, tedavinin tamamlanmasından 12 hafta sonra bile semptomlarda iyileşme ile uzun vadeli faydalar sağladığı görülüyor (Fitzsimmons ve diğerleri, 2022; Marder ve diğerleri, 2022; Steuber ve McGuire, 2023).
Fitzsimmons, S.M.D.D., van der Werf, Y.D., van Campen, A.D., Arns, M., Sack, A.T., Hoogendoorn, A.W., van Balkom, A.J.L.M., Batelaan, N.M., Eijndhoven, P. van, Hendriks, G.-J., Oostrom, I. van, Oppena, P. van, Schruers, K.R.J., Tendolkar, I., Vriend, C. ve van den Heuvel, O.A. (2022). Obsesif-kompulsif bozukluk için tekrarlayan transkranial manyetik stimülasyon: Sistematik bir inceleme ve çiftler/ağ meta-analizi.Journal of Affective Disorders, [online] 302, s.302–312. doi:https://doi.org/10.1016/j.jad.2022.01.048.
Marder, K.G., Barbour, T., Ferber, S., Idowu, O. ve Itzkoff, A. (2022). Tekrarlayan Transkranial Manyetik Stimülasyonun Psikiyatrik Uygulamaları.FOCUS, 20(1), s.8–18. doi:https://doi.org/10.1176/appi.focus.20210021.
Rostami, R., Kazemi, R., Jabbari, A., Madani, A.S., Rostami, H., Taherpour, M.A., Molavi, P., Jaafari, N., Kuo, M.-F., Vicario, C.M., Nitsche, M.A. ve Salehinejad, M.A. (2020). İlaç dirençli obsesif kompulsif bozuklukta (OKB) rTMS tedavisine yanıtın etkinliği ve klinik öngörücüleri: retrospektif bir çalışma.BMC Psychiatry, 20(1). doi:https://doi.org/10.1186/s12888-020-02769-9.
Steuber, E.R. ve McGuire, J.F. (2023). Obsesif-Kompulsif Bozuklukta Transkraniyal Manyetik Uyarımın Meta-analizi.Biyolojik psikiyatri. Bilişsel sinirbilim ve nörogörüntüleme, 8(11), s.1145–1155. doi:https://doi.org/10.1016/j.bpsc.2023.06.003.
Bibliyografya
Bai, Y.-W., Yang, Q.-H., Chen, P.-J. ve Wang, X.-Q. (2023). Tekrarlayan transkranial manyetik stimülasyon nöropatik ağrıda nöroinflamasyonu düzenler.Frontiers in immunology, 14. doi:https://doi.org/10.3389/fimmu.2023.1172293.
Bruno Daniel Carneiro ve Tavares, I. (2024). Nöropatik Ağrıyı Tedavi Etmek İçin Transkranial Manyetik Stimülasyon: Bibliyometrik Bir Analiz.Healthcare, [çevrimiçi] 12(5), s.555–555. doi:https://doi.org/10.3390/healthcare12050555.
Finnerup, N.B., Kuner, R. ve Jensen, T.S. (2021). Nöropatik Ağrı: Mekanizmalardan Tedaviye.Fizyolojik İncelemeler, [çevrimiçi] 101(1), s.259–301. doi:https://doi.org/10.1152/physrev.00045.2019.
Lefaucheur, J.-P., Aleman, A., Baeken, C., Benninger, D.H., Brunelin, J., Di Lazzaro, V., Filipović, S.R., Grefkes, C., Hasan, A., Hummel, F.C., Jääskeläinen, S.K., Langguth, B., Leocani, L., Londero, A., Nardone, R., Nguyen, J.-P. Nyffeler, T., Oliveira-Maia, A.J., Oliviero, A. ve Padberg, F. (2020). Tekrarlayan transkraniyal manyetik stimülasyonun (rTMS) terapötik kullanımına ilişkin kanıta dayalı yönergeler: Bir güncelleme (2014–2018).Klinik Nörofizyoloji, 131(2), s.474–528. doi:https://doi.org/10.1016/j.clinph.2019.11.002.
Tsai, Y.-Y., Wu, W.-T., Han, D.-S., Kamal Mezian, Ricci, V., Levent Özçakar, Hsu, P.-C. ve Ke, C. (2023). Nöropatik Ağrıda Tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Uyarımın Uygulanması: Bir Anlatı İncelemesi. 13(2), s.258–258. doi:https://doi.org/10.3390/life13020258.
.
